Libra kripto para birimi

Libra kripto para birimi

Yakın zamanda büyük şirketlerin ortaklıklarıyla kurulan ve 2020’de çıkması beklenen kripto para birimi Libra, şimdiden ses getirmeye başladı. Libra’nın kurucu üyeleri arasında Facebook, Paypal, Visa, Mastercard, Payu, Stripe, Spotify, Vodafone gibi büyük şirketler yer alıyor. Bitcoin’den farklı olarak Libra’nın arkasında “halk” yerine ödeme sistemleri, sosyal medya, eğlence ve hizmet sektörü devlerinin olduğunu düşünürsek Libra’nın kuruluş amacının tamamen ticari menfaatler olduğunu anlayabiliriz. Şirketlerin birlikte hareket ederek kurduğu bir kripto para birimi olması Libra’yı, diğer kripto para birimlerine göre önde başlamasını sağlıyor.

Örnek olarak Facebook’un Libra’yı kendi servislerine -Instagram ve Whatsapp’da dahil- entegre ettiğini düşünelim. Bu para birimiyle insanlar kendi aralarında kolayca para transferi yapıp, oyun içi satın almalar yapabilir. Spotify üyelikleri Libra ile ödenebilir ve hatta Visa ve Mastercard isterse Libra’yı geçerli bir para birimi olarak kabul edip başka para birimleriyle satılan ürünlerin alınmasını sağlayabilecektir. Bu kadar kritik öneme sahip şirketlerin bir kripto para projesinin ortağı olmasının başka bir açıklaması yoktur sanırım.

Libra’nın kripto para birimi olması malesef kendisini bir “anonim” ya da “merkeziyetçi olmayan” para birimi yapmıyor. Büyük şirketlerin Libra’yı kendi içerisine dahil etmesi insanların kimliklerinin anonim kalmasını sağlamıyor. Bu da Bitcoin’in çıkış amacına aykırı bir durum meydana getiriyor. Bu yüzden Bitcoin ve diğer kripto para cephelerinden şimdiden tepki çekmeye başladı.

Peki Facebook’un para birimi çıkarması sürpriz oldu mu? Bence tabiki hayır. Mark Zuckerberg, bundan seneler önce (Eylül 2016’da) Kenya’ya, insanların mobil ödeme sistemiyle ilişkisini araştırmak için teknoloji girişimi olan iHub şirketini ziyarete gidiyor. Burada mobil ödeme girişimlerinin insanlara ne gibi fayda sağladığı hakkında araştırmalarda bulunuyor ve bundan ilham aldığını söylüyor. Zuckerberg’in araştırdığı girişimin adı “M-Pesa”. Bu girişim insanlara elektriğin olmadığı köylerde bile insanların birbirlerine akıllı telefonları olmasa dahi para göndermelerine aracılık ediyor.

Mark Kenya'da (2016)

Bu ziyaretten sonra Zuckerberg’in mobil ödeme sistemini kendi platformlarına entegre edip edilmeyeceği merak edilmiş, bu soruya kendisi “bu çözüme, bankaları ve hatta hükümetleri içeren bir ortaklıkla yaklaşacağız” açıklamasında bulunmuştu. Zuckerberg’in fikir çalma stratejesi Snapchat’ten sonra kendi ödeme sistemi için de işe yarayacak gibi görünüyor (lol).

Peki Libra’ya güvenmeli miyiz? Facebook’un başta Cambridge Analytica olmak üzere birçok gizlilik skandalları, kendisinin gizlilik konusunda başarısız olduğunu ortaya koymuştu. Blockchain teknolojisinin kullanılıyor olması ve ismi “kripto para birimi” olarak geçmesi, kendisini daha önce bahsettiğim gibi “anonim” yapmıyor. Arkasındaki dev şirketlerin varlığı da merkeziyetçi sayılabilmesi için yeterli bir sebep. Libra’nın bir dolardan ya da euro’dan farklı olabilecek tek yanı, blockchain teknolojisini kullanıyor oluşu; ki bu da para transferlerini şeffaf hale getirmekten başka bir işe yaramıyor.

Libra’nın, Dünya’daki mevcut finansal yapıda birçok değişiklikleri meydana getirebileceğini düşünüyorum. Özellikle de bilgi teknolojileri çağında yaşıyor iken, diğer ülkelerin ve merkez bankalarının yaşanan tüm bu gelişmelerden bihaber olacaklarını hiç sanmıyorum.